สวัสดีครับ ทุกคน
พอดีกระทู้นี้ผมเคยเขียนอยู่ใน
www.rc-plus.net และในวันงาน meeting ได้คุยกับพี่วีระศักดิ์ พี่แกบอกว่าให้นำมา Post
ที่ cnc room บ้าง เพื่อนๆ ลองอ่านดูนะครับเพื่อจะเป็นประโยชน์ได้บ้างนะครับ
พอดีวันนี้ว่างๆ จะลองเรียบเรียงวิธีการทำสีของอลูมิเนียมโดยการ Anodize ให้ดูนะครับ เผื่อชาว diy จะได้เพิ่มสีสันสำหรับงานสเกล
Anodize คือ กรรมวิธีทางไฟฟ้าเคมีเพื่อสร้างอลูมิเนียมออกไซค์ให้เกิดขึ้นที่ผิวของอลูมิเนียม (ในที่นี้ขอเรียกว่าฟิล์ม)
Anodize เพื่อ เพิ่มความแข็งแรงให้กับผิวของอลูมิเนียม และยังสามารถนำไปย้อมให้เป็นสีต่างๆ เพื่อเพิ่มความสวยงามได้อีกด้วย
ตัวอย่างงาน Anodize
ขั้นตอนของการ Anodize
1. การเตรียมผิว
2. Anodize (ทำฟิล์ม Aluminium Oxide)
3. ทำสี
1. การเตรียมผิว
1.1 ล้างคราบไขมัน (ใช้นำยาล้างจาน ex. ซันไลท์) -> ล้างนำ
1.2 กัดผิวด้วยโซดาไฟ -> ล้างนำ
1.3 กำจัดคราบดำ -> ล้างนำ
1.4 กัดเงาด้วยสารเคมี -> ล้างนำ
1.5 กำจัดคราบดำ -> ล้างนำ
หมายเหตุ กรณีชุบด้าน ข้อ1.4 และ 1.5 ไม่ต้องทำ
2. Anodize
2.1 Anodize -> ล้างนำ
3. ทำสี
3.1 ย้อมสี -> ล้างนำ
3.2 ซีลด้วยนำร้อน
การเตรียมอุปกรณ์
1. ล้างคราบไขมัน -> ใช้นำยาล้างจานทั่วไป เช่น ซันไลท์
2. กัดผิวด้วยโซดาไฟ -> โซดาไฟ 50 กรัม + นำ 1 ลิตร
3. กำจัดคราบดำ -> กรดดินประสิว 50% + นำ 50%
4. กัดเงาด้วยสารเคมี -> กรดฟอสฟอริค(เข้มข้น) 800 cc. + กรดดินประสิว 120 cc. + กรดกำมะถัน 80 cc.
5. Anodize -> กรดกำมะถัน 100 cc. + นำ 900 cc. + กรดออกซาลิก 50 กรัม
ตอนผสมตอนนี้ต้องระวังมากๆ กวนนำเรื่อยๆแล้วค่อยเทกรดอย่างช้าๆ
6. แหล่งจ่ายไฟ -> Battery รถยนต์ทั่วไป ( ผมใช้ AC-DC Adaptor 10A 12V เพราะมีอยู่ )
7. สี -> ใช้สี ink jet หรือ ใช้สีสำหรับย้อมโลหะ (ถูกและมาตราฐานกว่า ink jet)
8. ซีล -> นำกลั่น
9. ปั๊มลมตู้ปลา -> สำหรับกวนนำตอน Anodize
10. ถังพลาสติก
11. เตาแก๊ส
12. เทอรโมมิเตอร์ (ใช้ 0-150 องศา อันละประมาณ 60-70 บาท)
13. แผ่นอลูมิเนียม หรือ แผ่นตะกั่ว
14. ลวดอลูมิเนียมใว้จับยึดชิ้นงาน
15. ถุงมือยาง + ผ้าปิดจมูก
หมายเหตุ อุปกรณ์ส่วนใหญ่หาซื้อได้ที่ร้านศึกษาภัณฑ์ แผนกเครื่องมือวิทยาศาสตร์
~>>> ถัง Anodize <<<-
ต่อขั่งบวกเข้ากับราวอลูมิเนียมที่จะยึดชิ้นงาน
ต่อขั่วลบเข้ากับแผ่นอลูมิเนียม
ต่อสายปั๊มลมใว้กวนนำ
วิธีการทำ
1. ใช้ลวดอลูมิเนียมทำการจับยึดชิ้นงาน (จุดที่ลวดสัมผัสจะ Anodize ไม่ติด)
2. ล้างคราบไขมัน (ใช้มือล้างได้)
เสร็จแล้วก็ล้างนำ (ในการ Anodize คำว่านำ ควรใช้นำกลั่นที่ใช้เติม Battery รถยนต์ ดีที่สุด หรือ นำ RO ก็ได้
และในแต่ละขั้นตอนไม่ควรใช้ถังนำปนกัน หรือ ในกรณีชิ้นงานน้อยการล้างใช้นำฉีดเลยก็ได้
3.กัดผิวด้วยโซดาไฟ ใช้เวลาประมาณ 1-2 นาที-> แล้วล้างนำ
ในกรณีเป็นอลูมิเนียมที่มี alloy มาก เช่น Al7075 เราจะเห็นคราบสีดำเกาะติดที่ผิวมาก ต่างจากอลูมิเนียมเกรดธรรมดา
4. จุ่มในถังกำจัดคราบดำ ใช้เวลา 1-2 นาที -> แล้วล้างนำ
5. กัดเงาด้วยสารเคมี -> แล้วล้างนำ
- ขั้นตอนนี้ต้องให้ความร้อนประมาณ 80-100 องศา ที่นำยา จุ่มใช้เวลาประมาณ 2-3 นาทีสำหรับอลูมิเนียมธรรมดา
และ ประมาณ 30 วินาที สำหรับ alloy
- ขั้นตอนนี้ตอนจุ่มจะมีฟองสีเหลืองลอยออกมา กลิ่นจะเหม็นและแสบจมูกมากๆ ควรทำในที่โล่งอากาศถ่ายเทได้สะดวก
และไม่ควรทำในที่ที่มีเด็กอยู่ใกล้ๆ
- กัดเงาเสร็จต้องล้างนำให้สะอาดเพราะจากขั้นตอนนี้งานก็สวยแล้ว ถ้าล้างนำไม่สะอาดมีฟองหรือมีคราบติดที่ชิ้นงานจะ
ให้งานที่ Anodize ออกมาไม่สวย
6. จุ่มในถังกำจัดคราบดำ ใช้เวลา 1-2 นาที อีกครั้ง -> แล้วล้างนำ
7. ทำการ Anodize โดยนำชิ้นงานมาหนีบใว้ที่ราวอลูมิเนียม ระวังอย่าให้ชิ้นงานไปโดนที่แผ่นอลูมิเนียมขั่วลบ
เพราะไฟจะช็อต ฟิวส์ขาด (เคยมาแล้ว) ตามทฤษฏีต้องควบคุมอุณหภูมิที่ 20-25 องศา ถ้าจะ hard anodize
จะอยู่ที่ 0-5 องศา (ผมคุมไม่ได้แต่ก็ไม่เห็นเป็นอะไร) ใช้เวลาประมาณ 15-20 นาที ถ้าเป็น alloy จะใช้เวลานานขึ้น
ถ้าใช้เวลานานจะทำให้ฟิล์มหนา ผิวก็จะแข็งแรงขึ้น -> เสร็จแล้วทำการล้างนำ
8. จุ่มในถังสีที่เตรียมใว้ เวลาก็สักพักหนึ่ง แล้วลองหยิบขึ้นมาดู ถ้าความเข้มอยู่ในเกณฑ์ที่น่าพอใจก็ OK
(ในกรณีไม่ย้อมสี ที่เรียกว่า clear anodize ให้ผ่านขั้นตอนนี้ไปได้เลย) เสร็จแล้วก็ล้างนำ
9. ทำการ ซีล ผิวชิ้นงาน -> ใช้นำกลั่นต้มใว้ที่อุณหภูมิประมาณ 80 องศา นำชิ้นงานที่ย้อมสีแล้วจุ่มลงไปทิ้งใว้ประมาณ
10-15 นาที เพื่อจะได้สีที่ติดผิวอย่างคงทน
เสร็จแล้วนะครับ ว่างๆลองทำดูนะครับ
รูปของอุปกรณ์ต่างๆ
ตัวอย่างที่ลอง
